Książnica
Biblioteka jako Przestrzeń Spotkań: Projekt Rewitalizacji
Projekt rewitalizacji i rozbudowy biblioteki publicznej był dla naszej pracowni zadaniem wykraczającym poza standardowe ramy projektowania. Celem było stworzenie nie tyle magazynu książek, co dynamicznego centrum kultury, “trzeciego miejsca” – przestrzeni pomiędzy domem a pracą, która zaprasza do interakcji, nauki i spędzania wolnego czasu. Fundamentem naszej koncepcji stało się potraktowanie istniejącej, historycznej tkanki jako cennego artefaktu, na kanwie którego można napisać nową, współczesną historię, nie zacierając przy tym śladów przeszłości.
- Architektoniczny palimpsest: Świadome prowadzenie dialogu pomiędzy zachowaną substancją historyczną a nowymi, współczesnymi warstwami architektonicznymi.
- Szczerość materiałowa: Konsekwentne stosowanie surowych, autentycznych materiałów, takich jak beton, stal i drewno, które eksponują, a nie ukrywają konstrukcję.
- Zróżnicowane strefowanie funkcjonalne: Kreowanie wielofunkcyjnej, elastycznej przestrzeni z wyraźnie wydzielonymi strefami dla różnych grup użytkowników i form aktywności.
- Industrialna estetyka jako tło: Wykorzystanie elementów estetyki industrialnej jako neutralnego, a zarazem wyrazistego tła dla głównej funkcji – kontaktu z książką i kulturą.
Jak pogodzić historię z nowoczesnością, nie tracąc tożsamości żadnej z nich?
Koncepcja opiera się na idei architektonicznego palimpsestu, gdzie nowe warstwy nakładają się na stare, ale ich nie wymazują. W całym projekcie dążyliśmy do tego, aby dialog pomiędzy historią a nowoczesnością był czytelny i szczery. W odrestaurowanych częściach budynku zachowaliśmy i wyeksponowaliśmy oryginalne elementy – masywne, tynkowane belki stropowe, głębokie, łukowe wnęki okienne, a nawet fragmenty odsłoniętego muru ceglanego. Nowa interwencja jest świadomie odróżniona. Wprowadziliśmy minimalistyczne, metalowe regały, które swoją lekką, ażurową formą kontrastują z masywnością historycznych murów. Antresola, wykonana z surowej stali i siatki cięto-ciągnionej, jest kolejnym przykładem tej strategii – to nowoczesna struktura “wszczepiona” w starą kubaturę, która jej nie dominuje, lecz uzupełnia, tworząc nowe perspektywy i funkcje.
Czy estetyka industrialna może być przytulna?
W naszym projekcie świadomie sięgnęliśmy po estetykę industrialną, nie jako cel sam w sobie, lecz jako narzędzie do stworzenia autentycznej i funkcjonalnej przestrzeni. Obnażone, surowe, betonowe słupy konstrukcyjne oraz widoczne na suficie, owinięte srebrną izolacją kanały wentylacyjne, stanowią manifest szczerości konstrukcyjnej i technologicznej. Ta surowość mogłaby jednak tworzyć chłodny i nieprzyjazny klimat. Dlatego kluczowym zabiegiem było zrównoważenie jej elementami o diametralnie innym charakterze. Wprowadziliśmy jasną, drewnianą podłogę, która ociepla całe wnętrze. Meble tapicerowane – duże, modułowe sofy w odcieniach szałwiowej zieleni – tworzą miękkie, komfortowe “wyspy” do siedzenia. W strefie dla dzieci zastosowaliśmy wykonane na zamówienie siedziska z naturalnej sklejki, tworzące swoisty krajobraz do zabawy. Całość uzupełniają liczne, żywe rośliny, które wprowadzają do industrialnego wnętrza organiczne życie i kolor.
Jak zaprojektować przestrzeń, która służy wszystkim pokoleniom?
Kluczem do sukcesu nowoczesnej biblioteki jest jej elastyczność i umiejętność odpowiedzi na zróżnicowane potrzeby użytkowników. Dlatego strefowanie funkcjonalne stało się fundamentem układu przestrzennego. Wnętrze zostało podzielone na szereg wzajemnie przenikających się, ale czytelnie zdefiniowanych stref. Znajdziemy tu otwarte przestrzenie z mobilnymi, stalowymi regałami i neonem “Dom Książki”, które zachęcają do swobodnego przeglądania zbiorów. Obok zaprojektowaliśmy strefy cichej pracy i skupienia, wyposażone w proste stoły i krzesła. Wydzieliliśmy także komfortowe strefy lounge z miękkimi sofami i fotelami, idealne do nieformalnych spotkań czy lektury prasy. Odrębną, niezwykle ważną częścią projektu, jest strefa dla najmłodszych, gdzie tradycyjne meble zastąpiliśmy wielopoziomowym, drewnianym “podestem” z miękkimi poduchami, który stymuluje do kreatywnej zabawy. Formalne spotkania mogą odbywać się w minimalistycznej sali konferencyjnej, ulokowanej w historycznej części budynku. Ta różnorodność tworzy żywy, demokratyczny ekosystem, w którym każdy, niezależnie od wieku i celu wizyty, znajdzie miejsce dla siebie.